Wijnproeverij

De kelder ligt lager dan de binnenplaats, en dat merk je aan je armen voordat je het van een thermometer afleest. Buiten dertig graden, binnen veertien, het hele jaar dezelfde veertien — daarom ligt de wijn hier beneden.

In Areni wordt wijn gemaakt lang voordat iemand in Europa ervan wist. In de grot Areni-1 hebben archeologen een perserij blootgelegd van ongeveer zesduizend jaar oud: een ondiepe treedkuil, een afvoer, een gistvat. De opzet die je vandaag in een familiekelder in het dorp ziet, is dezelfde, alleen groter.

Er wordt zittend geproefd en in een volgorde. Eerst de witte van voskehat, dan de areni noir die de streek bekend heeft gemaakt: een inheemse rode druif die op meer dan duizend meter groeit en daarom laat rijpt. Tot slot, als het huis zoiets voert, een zoete wijn van ingedroogde druiven.

Tussen de glazen staat brood op tafel, en het ligt daar als gereedschap. Na de derde wijn onderscheidt de tong niet meer betrouwbaar; een hap lavash zet hem terug. Water doet hetzelfde en wordt toch geregeld vergeten.

In sommige kelders liggen karas in de bodem — buikige aarden kruiken, soms manshoog, waarin wordt vergist en gerijpt. Waar ze staan, ruikt de ruimte anders dan een kelder vol roestvrij staal: aardser, een beetje naar natte klei. Of je dat in het glas terugvindt, is een eerlijke vraag; de helft van de mensen vindt het, de andere helft niet.

Uitspugen mag en is onder mensen die veel proeven gebruikelijk. Een spuugbak staat op tafel, en niemand kijkt daar raar van op. Bij zes proefjes van elk een vingerbreed hangt daarvan af of je je de middag herinnert.

Gekocht wordt aan het eind of helemaal niet. Er is geen verplichting, en de wijnmaker verwacht die ook niet. Verwacht worden vragen — en hoe concreter ze zijn, hoe langer de rondleiding duurt.