Wijndag in Areni

Eén dag, 260 kilometer heen en terug, en geen meter onverhard: de wijndag staat op moeilijkheidsgraad 1 van 5, en lager reikt de schaal van dit programma niet. De dag rust op twee lange etappes over de M2, de hoofdweg die Jerevan met het zuiden en met de Iraanse grens verbindt. Vanuit de stad op zo’n 990 meter zakt die weg eerst de Araratvlakte in, klimt dan over de waterscheiding waarachter de provincie Vayots Dzor begint, en volgt de Arpa omlaag naar Areni: 110 kilometer, net geen twee uur, doorgaand asfalt. ’s Avonds dezelfde lijn terug. Daartussen zit zo’n vijftig minuten rijden. Deze dag plan je daarom niet op kilometers, maar op de uren die tussen de twee etappes vrij blijven.

Even voorbij de laatste huizen, op 1.010 meter, staat de wagen al bijna voor de Areni-1-grot: ze ligt pal aan de hoofdweg, je stopt in de berm, en een paar passen brengen je in het kalksteen. Verder gaat het te voet, want anders kom je een grot niet binnen: drie kamers, een oneffen bodem, koele lucht die over het jaar nauwelijks verandert. In het dorp persen de wijnhuizen de Areni Noir die bij de proeverij wordt geschonken; sinds 2004 houdt Areni daarvoor elke oktober zijn eigen wijnfeest. Wie achter het stuur zit, blijft die middag bij water — de enige echte beperking van de dag, en ze treft maar één persoon in de wagen.

Rijtechnisch is de middag van de kloofweg. Net voorbij Areni takt hij van de M2 af en loopt twaalf kilometer naar klooster Noravank, waarvan ongeveer acht tussen de wanden van de Amaghu-kloof. Over de hele lengte geasfalteerd, maar smal: de rijbaan volgt de beek in krappe bogen, links staat de rots loodrecht, en in het seizoen komen er touringcars tegemoet die de volle breedte nodig hebben. Je rijdt hier langzaam en zoekt de uitwijkplaatsen in plaats van naar de rode zandsteen te kijken. Aan het eind van het dal stopt de weg op zo’n 1.591 meter, en dat is de enige plek op de route waar het echt steil wordt: de trap naar de bovenkapel, die je te voet neemt of juist niet.

Lage gearing, verlaagde bandenspanning, doorwaaddiepte — niets daarvan komt deze dag voor, en doen alsof zou oneerlijk zijn. Bodemvrijheid heb je hooguit nodig in de berm voor de grot. De terreinwagen rijdt om andere redenen mee: op de M2 haal je in tussen zwaarbeladen vrachtwagens, en in de kloof telt een wagen waarvan je de breedte in een blinde bocht goed inschat. Allebei een kwestie van rust, niet van vermogen. Welke uitrusting meegaat, laat het overzicht van de wagens zien. In de klasse Signature zit een chauffeur achter het stuur; dan hoeft de proeverij met geen enkel vertrektijdstip rekening te houden.