Syunik wildernis-expeditie

Zeven dagen, zes nachten, en twee daarvan zonder dak: moeilijkheidsgraad 5 van 5 — niets anders in dit programma staat zo hoog. De reden zit niet in de totale afstand maar in twee dagen waarop alleen de piste beslist. De eerste klimt van Sisian op 1.600 meter naar de caldera boven de Ughtasar-petrogliefen, 3.300 meter hoog en daarmee het plafond van de week; de tweede loopt van Goris op zo’n 1.385 meter naar de Sev Lich op 2.666. Beide dagen eindigen bij een tent, want daarboven staat niets anders. Wat ertussen ligt is mak achter het stuur en toch ingepland: de doorboorde steenrijen van Zorats Karer, 1.770 meter hoog, liggen aan het eind van een verharde weg, en dat is precies de bedoeling — na een nacht in ijle lucht kost een dag zonder steengruis je niets.

De aanloop is hoofdweg. Vanuit Jerevan, ruim 990 meter hoog, gaat de M2 zuidoostwaarts, bereikt na 123 kilometer Yeghegnadzor op 1.194 en klimt daarachter de vulkanische hoogvlakte op; op de grens tussen Vayots Dzor en Syunik ligt het hoogste punt van de weg op 2.344 meter, geasfalteerd tot aan de kam en toch de eerste plek waar een zomerdag kantelt. Sisian, 217 kilometer vanaf Jerevan, draagt de eerste nacht. Op dag drie komt datzelfde wegdek terug, maar pas na de afdaling van de berg: zeven kilometer naar de Shaki-waterval — verhard op een kort stuk grind na, en dan achttien meter water over een basaltlip —, dan achtendertig omlaag het dal van Goris in en verder naar de kloofrand boven Oud-Khndzoresk op 1.580 meter. Daar houdt het rijden op: de grottenstad en haar hangbrug bereik je alleen te voet, steile trappen omlaag en aan het eind dezelfde hoogtemeters weer omhoog.

De vierde dag is de enige tussen de pistes waarop de lage gearing rust. Vijfendertig kilometer bergweg voeren van Goris naar klooster Tatev op 1.580 meter, geasfalteerd tot aan de poort; wie wil, steekt in plaats daarvan de Vorotan-kloof over met de kabelbaan, 5,7 kilometer boven een insnijding die tot 500 meter diep is. Daarna volgt de tegenhanger: nauwe, steile haarspelden in het dal, omlaag naar de Satani Kamurj, die op 1.020 meter ligt. Wat hier gevraagd wordt is geen bodemvrijheid maar een lage versnelling, de motorrem en een oog voor wat er tegemoetkomt — de rijbaan is smal en er rijden touringcars. Zo’n zeventig kilometer, ruim twee uur zuivere rijtijd, en tegen de avond staat de wagen opnieuw in Goris.

Wat daarna komt is het ruwste deel. Naar het Zwarte Meer klimt grof grind het hoogland bij de Mets Ishkhanasar op; sommige stukken worden week na regen, mobiel bereik ontbreekt over lange afstanden, en het meer ligt aan een grens waarvan het verloop tot vandaag open is — of er gereden wordt beslist de situatie van die ochtend, niet een folder. De zesde dag is de langste achter het stuur: terug omlaag naar Goris en verder zuidwaarts het Shikahogh-natuurreservaat in, waar het asfalt lang voor de bosrand ophoudt en oude bospaden met rivierdoorwaadplaatsen het overnemen. Vijf uur zuivere rijtijd over een korte afstand. Dag zeven is de terugweg, 254 kilometer via Sisian en Yeghegnadzor. Twee nachten onderweg zijn voor de tent, omdat er op 3.300 en op 2.666 meter niets anders staat; de overige volgen de comfortklasse: wildkamperen in Frontier, gastenverblijf in Expedition, spahotel in Signature. De wagens rijden in konvooi, hoogstens zes gasten, en rijd je zelf, dan heb je op beide pistedagen de leidende gids pal voor je.