Vayots Dzor kort: wijn & kloosters

Twee dagen, ruim 400 kilometer, en daarvan is bijna alles asfalt: deze route is de opstap naar het rijden in het zuiden van Armenië, niet het examen. Ze begint in Jerevan op zo’n 990 meter, zakt via de M2 de Araratvlakte in tot 810 meter bij Yeraskh, buigt daar naar het oosten af en klimt dan door heuvels die steeds dichter opdringen naar het zadel dat de provincie Ararat van Vayots Dzor scheidt. Achter dat zadel ligt Yelpin op 1.545 meter, en de weg daalt langs de Arpa naar Areni. Vanaf hier is de rivier de rode draad van de hele tour: Areni op net geen 1.000 meter, Yeghegnadzor op 1.194, Vayk op 1.300, Jermuk op 2.080. Tussen start en slaapplaats zitten daarmee bijna 1.100 hoogtemeters netto, verdeeld over een doorgaand geasfalteerde hoofdweg.

Echt terreinwerk kom je op twee plekken tegen, en allebei zijn ze kort. De eerste is de zijweg naar klooster Gndevank: hij takt af van de weg Vayk–Jermuk en duikt omlaag naar de oever van de Arpa, met asfalt en vast grind om beurten. Droog rijdt elke auto dat; na regen wordt het grind zacht en los, en dan maken bodemvrijheid en vierwielaandrijving het verschil tussen vlot en voorzichtig. De tweede plek is de reden dat je deze route toch met een terreinwagen rijdt: de grindweg vanaf de rand van Jermuk omhoog naar de geisers op ruim 2.100 meter. Los grind, uitspoelingen, meerdere doorwaadbare plaatsen in beken die in het voorjaar smeltwater voeren. Hier gaat de lage gearing erin, gaat de bandenspanning omlaag, en loopt de grindweg door tot aan de warme bron zelf.

De zijweg naar klooster Noravank is daarentegen twaalf kilometer asfalt, strak in de Amaghu-kloof gelegd, aan het eind zo’n 1.590 meter hoog. Smal is hij, zwaar niet; wie zelf stuurt, houdt zijn ogen op de bochten en niet op de rode rots. De Areni-1-grot ligt pal aan de M2, een kilometer ten oosten van Areni, parkeren in de berm, een paar minuten lopen. Daaruit volgt het dagritme: de eerste dag bijna vier uur zuivere rijtijd over ruim 200 kilometer, met drie stops van een half tot een heel uur en de wijnproeverij ertussen; de tweede dag openen de geisers de ochtend — de grindweg omhoog en weer omlaag is kort maar technisch, met daartussen zo veel tijd bij het warme water als de groep wil —, daarna zo’n drie uur terugrit met één pauze in het Arpadal.

Onder begeleiding rijdt de groep in konvooi, de leidende gids bepaalt het tempo en neemt de grindweg naar de geisers als eerste. Zelf rijden betekent op deze route dat je de asfaltetappes alleen doet en het terreinstuk achter de gidswagen rijdt, met lage gearing en verlaagde bandenspanning, zoals de offroadtraining bij de start het uitlegt. Het onderdak volgt de comfortklasse, niet de plaats: in Jermuk een hotel met spa in de klasse Signature, een gastenverblijf in de klasse Expedition, wildkamperen boven de stad in de klasse Frontier. Het seizoen loopt van juni tot oktober; de grindweg naar de geisers is ongeveer vanaf mei vrij, en wie de doorwaadbare plaatsen bij laag water wil rijden, laat de sneeuwsmelt eerst uitzakken.