Wildekruidenwandeling

De gids bukt zich, trekt een blad af, wrijft het tussen zijn vingers fijn en houdt het je onder de neus. Dat is de grondbeweging van deze dag, en die herhaalt zich zo'n veertig keer. Kijken volstaat niet; de helft van de kruiden hier verschilt alleen in geur van de buurman.

Er wordt verzameld op de hellingen van Syunik en Vayots Dzor, tussen vijftienhonderd en tweeduizend meter, in het voorjaar, wanneer alles tegelijk komt. Tijm, wilde munt, sint-janskruid, zuring, wilde look, melde. In Armeense kloosters worden uit zulke planten al eeuwenlang aftreksels en oliën gewonnen, en de recepturen die we onderweg horen, stammen rechtstreeks uit die lijn.

Aan het eind staat jingalov hats. Een platbrood, gevuld met tot twintig verschillende wilde kruiden, fijn gesneden, met zout en olie vermengd, in een dun uitgetrokken deeg gelegd en op een hete plaat gebakken. Het smaakt naar niets wat je kunt plaatsen, en naar lente.

Het deeg is de proef. Het wordt zo dun getrokken dat je hand eronder doorschijnt, en dan gaat er een hoeveelheid groen in die te veel lijkt en het niet is. Te weinig vulling smaakt naar brood. Te veel scheurt bij het dichtvouwen. De vrouwen in het dorp hebben er veertig seconden voor nodig en lachen om de poging het na te doen.

In de mond komt niets wat de gids niet heeft benoemd. Op dezelfde weiden groeien schermbloemigen die op wilde peen lijken en giftig zijn, en één misgreep is de enige ernstige fout die deze dag toelaat. Daarom gaat elke plant eerst door zijn hand en pas daarna in de mand.

Er wordt zes tot tien kilometer gelopen, met veel pauzes, omdat bij het verzamelen niemand opschiet. De mand is aan het eind zwaarder dan aan het begin, en het groen erin verliest tegen de avond de helft van zijn volume.