Klimmen

Vayots Dzor is kalklandschap, en kalk klimt goed: grepig, scherpkantig, met gaten en lijstjes die je van onderen niet ziet. De wanden staan boven droge dalen; beneden liggen steenslag en doornstruiken, daarboven staan heuvels in de nevel.

Er wordt aan het touw geklommen, vanaf de grond gezekerd, met ervaren instructeurs bij de wand. Voor beginners betekent dat: jij klimt, iemand houdt je, en als je loslaat gebeurt er niets anders dan dat je in de gordel hangt. Die ervaring is de eigenlijke inhoud van de eerste dag. Al het andere — techniek, voetenwerk, grepen kiezen — komt daarna en gaat sneller dan de meesten denken.

Voor geoefenden zijn er routes die iets vragen. Wat er niet is, is een klimgids op elke hoek en bereik onderaan de wand. Wie uit alpiene gebieden komt, zal de rust opmerken: op de meeste dagen is er niemand behalve je eigen groep.

De rots is scherp. Handen worden ruw, knieën krijgen schrammen, en in een dunne broek weet je 's avonds waarom we lang aanraden. Een helm is verplicht, en wel vanwege steenslag: kalk breekt, en wat boven losraakt, komt beneden aan.

Er wordt 's ochtends en laat in de middag geklommen. Tussen elf en drie staat de zon in juli en augustus zo op de wand dat rots en grepen heet worden. In die periode stoppen mensen eerder dan ze wilden.

Neem meer water mee dan je nodig denkt te hebben, en een lange broek. De toegang tot de wand duurt afhankelijk van de sector tien tot dertig minuten over steenslag en doornstruiken — in een korte broek voel je hem 's avonds nog.

Een halve dag is de gebruikelijke eenheid. Onderarmen houden het zelden langer vol, en dat geldt ook voor mensen die beter weten.