Overnachten bij families

Je bent nog aan het eten en je bord wordt al bijgevuld. Een tweede keer, een derde keer, en 'nee dank je' geldt hier als beleefdheidsformule. Een restje op het bord werkt daarentegen meteen: zolang er iets op ligt, geldt de gast als verzorgd.

Jouw kamer was tot de middag nog de kamer van iemand anders; de kastdeur klemt omdat er winterkleding achter staat, en boven het bed hangt een familiefoto die niemand voor jou heeft weggehaald. De badkamer wordt gedeeld, niet elke deur heeft een sleutel, en het warme water komt uit een boiler met beperkte inhoud. Douche je als eerste, dan heb je de betere douche.

Er wordt samen gegeten, en de avond heeft een vorm. Er wordt getoost, en wel in een volgorde: op de gasten, op de ouders, op de afwezigen. Word je ingeschonken, dan hoef je niet leeg te drinken; een vol blijvend glas is een geaccepteerd signaal en redt de volgende ochtend.

Er wordt vaak zonder gemeenschappelijke taal gesproken. Een tolk blijft tot het avondeten; daarna gaat het via handen, foto's op de telefoon en getallen. Dat werkt beter dan het klinkt, en de gesprekken worden daarbij korter en concreter.

's Ochtends is het huis vroeg wakker. Koeien komen voor zes uur uit de stal, iemand roept op het erf, een emmer rammelt, en dat alles hoor je op de kamer, omdat tussen jou en het erf een houten deur en een raamkozijn uit de jaren zeventig liggen. Ontbijt is er wanneer het werk het toelaat, en het bestaat uit wat de boerderij oplevert: kaas, boter, ingemaakt, brood, thee.

Betalen loopt via ons en niet aan de keukentafel. Geld rechtstreeks in de hand drukken brengt beide partijen in een positie die niemand wil, en bij het afscheid is daar sowieso het verkeerde moment voor. Een presentje uit jouw streek wordt daarentegen uitgepakt, rondgegeven en uitgelegd, en het hoeft niets te kosten.