De legenderoute

Zes dagen, vijf nachten, en de moeilijkheidsgraad 3 van 5 beschrijft eerder het gemiddelde dan de week. Vier van de zes dagen lopen volledig over hard wegdek — hoofdweg, bergweg, verharde toegangsweg. Twee dragen dat cijfer in hun eentje: op dag twee een grind- en zandweg die in Vayots Dzor een bergkam op klimt, op dag vier een hooglandpiste die in Syunik tot 3.300 meter stijgt. Beoordeel je de route op het getal van de feitenkaart, dan onderschat je die twee dagen en overschat je de vier andere.

De opening blijft in de omgeving van Jerevan, zo’n 990 meter hoog. Achtentwintig kilometer oostwaarts, over de hele lengte geasfalteerd, en de wagen staat op het rotsplateau boven de Azat-kloof, waar Garni Tempel & Vesting op ongeveer 1.400 meter liggen. Tien kilometer verder werkt de weg zich het dal in, wordt smaller, en aan het eind sluit de kloof zich tot een kom van verticaal basalt: daar ligt Klooster Geghard op zo’n 1.800 meter. Offroad-factor 1 op beide plekken, de parkeerplaats telkens bij de ingang; de inspanning begint pas waar je te voet verdergaat. Tegen de avond ben je terug in Jerevan.

Op dag twee begint het terrein. De M2 voert 123 kilometer zuidoostwaarts naar Yeghegnadzor op 1.194 meter, dan takt de weg af het dal van de Yeghegis in, krap veertien kilometer tot Artabuynk. Vanaf het dorp klimt een steile, kronkelige grind- en zandweg in bochten de bergkam op: nu eens vast grind, dan weer los steengruis, na nat weer diep uitgesleten geulen. Lage gearing en bodemvrijheid zijn hier geen reserve maar een voorwaarde; offroad-factor 4 van 5. Boven, op zo’n 2.000 meter, zit Vesting Smbataberd op een uitloper van het Vardenis-gebergte, aan drie kanten gedekt door steile wanden. De muren zelf bereik je lopend, langs de smalle kamlijn.

Dag drie is overbrugging: zesentachtig kilometer M2 omhoog naar de vulkanische hoogvlakte, met het hoogste punt op de provinciegrens, 2.344 meter — geasfalteerd, steil, en bij zware sneeuwval niet betrouwbaar open. Sisian, 217 kilometer vanaf Jerevan, ligt op 1.600 meter; vier kilometer verharde weg leiden naar de doorboorde blokken van Zorats Karer op 1.770 meter. Dag vier is dan voor de piste: zeventien kilometer vanaf het dorp Ishkhanasar, zo’n 1.400 hoogtemeters in één ruk omhoog, de caldera in waarin de Ughtasar-petrogliefen op 3.300 meter liggen. Het venster daarvoor is smaller dan het seizoen: vrij is de toegangsweg tussen half juli en eind augustus, daarna alleen met geluk. Boek je in juni of oktober, dan krijgt die dag een andere terreinetappe rond Sisian — wat daarboven ligt, beslist de sneeuw.

De vijfde dag is de volle: 139 kilometer, alles hard, en toch drie heel verschillende wegen. Achtendertig omlaag naar Goris op zo’n 1.385 meter, vijftien naar de rand van de tufkloof boven Oud-Khndzoresk op 1.580 — daar houdt het rijden op, trappen en hangbrug zijn een zaak van je benen. Daarna de bergweg richting Klooster Tatev, eveneens op 1.580 meter; de kloof zelf steekt de kabelbaan vanaf Halidzor over, 5,7 kilometer ver, en het ticket staat bij de inbegrepen diensten. Tot slot zakt de weg in serpentines tot 1.020 meter, tot bij de Satani Kamurj, waar het bronwater met ongeveer 25 graden uit de rots komt. Dag zes zijn 254 kilometer terugweg. Slapen gebeurt naar comfortklasse en niet naar plaats: in Expedition een gastenverblijf, in Signature een hotel met spa, in Frontier wildkamperen. De wagens rijden in konvooi, hoogstens acht gasten; op dag twee en dag vier rijdt de leidende gids voorop als je zelf stuurt.